ΣΤΟΙΧΕΙΑ & ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ
ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

Είδος

Περιγραφή-Κλίμα-Έδαφος

Tρόπος
πολλαπλασιασμού

Εποχή φύτευσης σποράς

Συγκομιδή

Αποδόσεις

Χρήσεις

Βασιλικός

(Ocimum basilicum)


Οικογένεια: Lamiaceae

Ετήσιο και ποώδες φυτό. Tα φύλλα του είναι ωοειδή, μυτερά, ακέραια ή οδοντωτά πράσινου χρώματος και τα άνθη μικρά και λευκά ή λευκορόδινα.

Ευδοκιμεί τόσο σε θερμές όσο και ψυχρές περιοχές
με καταλληλότερες αυτές
με εύκρατο κλίμα, ήπιο
και βαρύ χειμώνα και δροσερό καλοκαίρι (θερμοκρασία 270C και φωτοπεριοδικότητα 16-18 ώρες).

Καλλιεργείται σε εδάφη
μέσης συστάσεως, βαθιά,
αρδευόμενα και πλούσια
σε οργανική ουσία.

 Με σπόρο σε σπορείο νωρίς την άνοιξη ή νωρίτερα σε θερμοκήπιο.

 Με σπόρο απ’ ευθείας στο χωράφι σε όρχους (6-10 σπόροι) ή με μηχανές, αρχές με μέσα Μαρτίου.

Ακολουθεί αραίωμα στο
χωράφι.

Μεταφυτεύεται στο χωράφι, όταν τα φυτά του σπορείου έχουν ύψος 10εκ., από τα μέσα Απριλίου-μέσα Μαΐου

Η φύτευση γίνεται σε γραμμές που απέχουν 40-50εκ. και 30 40εκ. επί των γραμμών με το χέρι ή με καπνοφυτευτικές μηχανές.

Σημαντικές για την καλλιέργεια θεωρούνται η καλή προετοιμασία του χωραφιού, η βασική λίπανση με 30 κιλά φωσφορική αμμωνία, η καταπολέμηση των ζιζανίων με σκαλίσματα ή κατάλληλα προς τούτο ζιζανιοκτόνα και οι αρδεύσεις.

Έχει μεγάλη αναβλαστική ικανότητα και ως εκ
τούτου έχουμε πολλές
συγκομιδές πάντοτε στο στάδιο της πλήρους ανθήσεως

Μεγαλύτερη συγκέντρωση αιθέριων ελαίων παρατηρείται στα ανθοφόρα στελέχη.

Το αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται στη σαπωνοποιία, αρωματοποιία, κλπ

Χρησιμοποιείται επίσης ως σαλατικό (Ιταλία, Αγγλία, κλπ)

Το αφέψημα του θεωρείται ως ευστόμαχο, διουρητικό, διεγερτικό, κλπ

Γιασεμί

(Jasminum officinale)


Οικογένεια: Oleaceae

Πολυετής, αναρριχώμενος
θάμνος, συνήθως αειθαλής
αλλά και φυλλοβόλος. Τα φύλλα του είναι εναλλασσόμενα, απλά ή
τρίφυλλα, πτερωτά και τα
άνθη είναι συνήθως λευκά
και αναδύουν ένα γλυκό
και ευχάριστο άρωμα. Ο
καρπός του είναι ράγα με δύο λοβούς.

Το υπόγειο τμήμα και οι ξυλοποιημένοι βλαστοί
αντέχουν σε θερμοκρασίες
μέχρι -50C. Οι τρυφεροί
βλαστοί όμως είναι
ευαίσθητοι στις χαμηλές
θερμοκρασίες. Ως εκ τούτου απαιτείται προσοχή
στην επιλογή της περιοχής καλλιέργειας του. Ευδοκιμεί σ’ όλους τους τύπους εδαφών με εξαίρεση τα αργιλικά βαριά ή αμμώδη.

Με μοσχεύματα, τα οποία φυτεύονται το φθινόπωρο ή αργά την άνοιξη (στην ύπαιθρο) και όλο το χρόνο στα θερμοκήπια.

Με μοσχεύματα, τα οποία φυτεύονται το φθινόπωρο ή αργά την άνοιξη (στην ύπαιθρο) και όλο το χρόνο

 στα θερμοκήπια.

Με καταβολάδες

Με εμβολιασμό

Τα έρριζα μοσχεύματα
φυτεύονται στο χωράφι
το φθινόπωρο ή την άνοιξη.

Η φύτευση γίνεται σε γραμμές που απέχουν 1.5-2.0 μ. και επί των γραμμών 1.0-1.5 μ. (φυτά/στρέμμα 500 περίπου).

Θεωρείται απαραίτητη η
καλή προετοιμασία του αγρού, η βασική λίπανση με 30-40 κιλά φωσφορική αμμωνία και 10 κιλά κάλιο, η καταπολέμηση των ζιζανίων (φρέζα ή ζιζανιοκτονία), η άρδευση κάθε 10-15 μέρες και τέλος το κλάδεμα (Μάρτιο).

Η συλλογή των ανθέων αρχίζει τον Ιούνιο μέχρι τον Οκτώβριο

Η πλήρης παραγωγή αρχίζει από τον 3ο χρόνο.

Η στρεμματική απόδοση λουλουδιών φθάνει τα 350 κιλά ή 1 κιλό κονκρέτα (προϊόν εκχύλισης με πτητικό διαλύτη).

Καλλιεργείται για το αιθέριο έλαιο των ανθέων και χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία.

Γλυκάνισος

(Pimpinella anisum)


Οικογένεια: Apiaceae

Ετήσιο και ποώδες φυτό

Αναπτύσσεται σε περιοχές
με ηπειρωτικό ή εύκρατο
κλίμα όπου το κρύο δεν
είναι πολύ έντονο.
Προσφέρονται ως εκ
τούτου οι πεδινές και
πολλές ημιορεινές
περιοχές. Ως ξηρική
καλλιέργεια,
καταλληλότερες
θεωρούνται οι περιοχές
που έχουν βροχοπτώσεις
Μάιο και Ιούνιο.

Προτιμώμενα τα εδάφη
μέσης σύστασης, γόνιμα
και αποστραγγιζόμενα.

Με σπόρο πεταχτά (με
το χέρι) ή με μηχανές
πρόσφατης παραγωγής
(1-2 ετών).

Η μηχανική σπορά
γίνεται σε γραμμές που
απέχουν 45-70εκ.,
ανάλογα με τη
γονιμότητα του
χωραφιού.

Κατάλληλη εποχή
σποράς ο ΜάρτιοςΑπρίλιος.

Σημαντικές για την
καλλιέργεια θεωρούνται
η καταπολέμηση των
ζιζανίων (σκαλίσματαζιζανιοκτονία) και η
καλή προετοιμασία του
χωραφιού.

Η συγκομιδή γίνεται
τον Ιούλιο με το χέρι ή
με χορτοκοπτικές
μηχανές, ακολουθεί
ξήρανση και
αλωνισμός

60-70
κιλά/στρέμμα για
ξηρικές
καλλιέργειες.

100-120 κιλά
/στρέμμα σε
αρδευόμενες
εκτάσεις.

Ο καρπός του
χρησιμοποιείται για την
παρασκευή ούζου και
τσίπουρου.

Ως άρτυμα στα τρόφιμα

Το αιθέριο έλαιο
χρησιμοποιείται στην
ποτοποιία.

Θεωρείται διουρητικό,
αποχρεμπτικό,
σπασμολυτικό,
αντιφυσιτικό, ενώ η
περιεχόμενη «ανιθόλη»
ενεργοποιεί τους αδένες.

Δάφνη

(Laurus nobilis)


Οικογένεια: Lauraceae

Αειθαλές μικρό δένδρο ή θάμνος (στενόφυλλη ή πλατύφυλλη). Τα φύλλα είναι εναλλασσόμενα, ακέραια, λογχοειδή, βαθυπράσινα με μικρό μίσχο και με ελαφρά
κυματοειδή μορφή, ενώ ο
καρπός είναι δρύπη με
 αρκώδες περικάρπιο και μεγάλο σπέρμα.

Ως αυτοφυής απαντάται σε
διάφορα μέρη της χώρας.

Προτιμά δροσερά παραθαλάσσια μέρη και νησιά και ευδοκιμεί σε ασβεστολιθικά και καλά αρδευόμενα εδάφη.

Το έδαφος μπορεί να είναι

φτωχό-πλούσιο και όξινοαλκαλικό (pH=4.5-8.2).

Με σπόρο

Με μοσχεύματα

 Τα προερχόμενα από το σπορείο μεταφυτεύονται στα 4 πρώτα φύλλα μέχρι να μεγαλώσουν αρκετά και να μεταφυτευθούν στο χωράφι.

Σε συστηματική καλλιέργεια οι αποστάσεις φύτευσης, σε ρόμβους, έχουν πλευρές 3-4μ.

Είναι αναγκαίες όλες οι καλλιεργητικές φροντίδες
(καταπολέμηση ζιζανίων, λίπανση, άρδευση).

Τα φύλλα συλλέγονται
Αύγουστο-Σεπτέμβριο
με κλάδεμα των κορυφών των βλαστών

Ακολουθεί αποφύλλωση και ξήρανση (φυσική ή τεχνητή).

Η επιτρεπόμενη υγρασία είναι ≤13%.

Η αναλογία ξηρών προς χλωρά δαφνόφυλλα είναι 40% περίπου.

Σε αιθέριο έλαιο: τα χλωρά 1%, τα ξηρά 2% και οι καρποί 3%.

Χρησιμοποιείται στην μαγειρική ως άρτυμα και στην κονσερβοποιία ψαριών και κρεάτων.

Το αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία, σαπωνοποιία και σε βιομηχανίες τροφίμων.

Θεωρείται αντιρρευματικό
και διευκολύνει την πέψη.

Δενδρολίβανο

(Rosmarinus officinalis)

Οικογένεια: Lamiaceae

Αρωματικός αειθαλής
θάμνος, πολύκλαδος και
πυκνόφυλλος. Σα φύλλα
είναι δερματώδη, μικρά,
γραμμοειδή, ενώ τα άνθη
βρίσκονται κατά ομάδες και βγαίνουν στις μασχάλες των φύλλων.

Ευδοκιμεί τόσο σε ήπιο, θερμό όσο και ψυχρό κλίμα, σε πεδινές και ημιορεινές περιοχές, σε όλα σχεδόν τα εδάφη (ποτιστικά-ξηρικά) εκτός από τα βαριά μη στραγγιζόμενα.

Με pH=5.5 και μη
ασβεστούχα εδάφη
αναπτύσσεται κανονικά,
ενώ με pH=7 και
ασβεστούχα εδάφη
ευνοείται περισσότερο.

Κυρίως με μοσχεύματα
(τμήματα βλαστών
10εκ. περίπου).

Με παραφυάδες

Στα ξηρικά χωράφια φυτεύονται σε γραμμές που απέχουν 1m και επί των γραμμών 60- 80εκ. Η φύτευση
γίνεται με το χέρι ή με καπνοφυτευτικές μηχανές.

Απαραίτητη θεωρείται η
καλή προετοιμασία του
αγρού, η καταπολέμηση των ζιζανίων (σκαλίσματα ή ζιζανιοκτονία) και η άρδευση (3-4 ποτίσματα το καλοκαίρι) όπου υπάρχει νερό.

Καλύτερη εποχή για εγκατάσταση των μοσχευμάτων η άνοιξη.

Η οριστική εγκατάσταση τους γίνεται τον Οκτώβριο Νοέμβριο ή Φεβρουάριο-Μάρτιο.

Συλλέγεται στο στάδιο
της πλήρους άνθησης.

Καταλληλότερη περίοδος Μάιος-Ιούνιος-Ιούλιος.

Η πλήρης απόδοση
αρχίζει από το 3ο έτος.

Η μέση στρεμματική απόδοση κυμαίνεται σε 1500-2000κιλά (χλωρό).

Η σχέση ξηρού/χλωρού είναι
35%.

Η παραγωγή ξηρών φύλλων ανέρχεται σε 250-350 κιλά /στρέμμα.

Τα φύλλα-άνθη χρησιμοποιούνται ως άρτυμα.

Είναι άριστο
μελισσοτροφικό φυτό.

Το αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται στην
αρωματοποιία, σαπωνοποιία, φαρμακευτική.

Θεωρείται τονωτικό,
χωνευτικό, σπασμολυτικό, χολαγωγό, κλπ.

Δίκταμο

(Origanum dictamnus)

Οικογένεια: Lamiaceae

Είναι πολυετές (4-5 έτη)
ενδημικό φυτό που αυτοφύεται και
καλλιεργείται στην Κρήτη (Έμπαρος, Επισκοπή
Κρήτης) και αντέχει στην ξηρασία.

Έχει μήκος 30-40εκ., τα
φύλλα είναι μικρά, παχουλά και καλύπτονται από χνούδι και τα άνθη του έχουν βιολετί χρώμα.

Καταλληλότερα θεωρούνται τα αμμοαργιλώδη και στραγγιζόμενα εδάφη.

Με σπόρο σε σπορείο

Με μοσχεύματα (τμήμα βλαστού 6-8εκ.)

Με παραφυάδες (ο καλύτερος τρόπος)

Η φύτευση γίνεται το φθινόπωρο (Οκτώβριο-Νοέμβριο) ή την άνοιξη
(Φεβρουάριο-Μάρτιο) σε γραμμές που απέχουν
50-60εκ. και επί των γραμμών 30-40εκ.

Θεωρούνται απαραίτητα η καλή προετοιμασία του χωραφιού (βαθύ όργωμα-σβάρνισμαισοπέδωση), η καταπολέμηση των ζιζανίων (σκάλισμαζιζανιοκτονία) και προσεκτικό πότισμα όπου υπάρχει νερό.

Αναγκαία θεωρείται η διετής αγρανάπαυση τουλάχιστον.

Συλλέγεται στο στάδιο της άνθησης (χωριστά οι ανθοφόροι βλαστοί από τα υπόλοιπα μέρη του φυτού).

Γίνονται 2-4 συλλογές.

Η ξήρανση πραγματοποιείται σε σκιά.

Η στρεμματική απόδοση σε χλωρό βάρος κυμαίνεται
σε 400-600 κιλά για όλες τις
συγκομιδές (η σχέση ξηρού προς χλωρό 40%).

Η απόδοση σε αιθέριο έλαιο
κυμαίνεται σε 1.1% ξηράς δρόγης.

Εθεωρείτο στην αρχαιότητα ‘πανάκεια’

Χρησιμοποιείται στην ποτοποιία (Vermouth, Martini, Campari) και ως αφέψημα.

Θεωρείται αντισηπτικό,
αφροδισιακό.

Θυμάρι

(Thymus vulgaris)

Οικογένεια: Lamiaceae

Είναι εξαιρετικά ανθεκτικός πολυετής θάμνος (6-7 έτη) μικρού ύψους (30εκ.) με όρθιους βλαστούς και ευχάριστο άρωμα.

Ευδοκιμεί σε θερμές όσο
και ψυχρές περιοχές.

Αναπτύσσεται σε ξηρικές
εκτάσεις ενώ στις ποτιστικές η μεγαλύτερη παραγωγή αποβαίνει σε βάρος της ποιότητας.

Ως προς τα εδάφη, δεν έχει
ιδιαίτερες απαιτήσεις, προτιμά όμως τα μέσης συστάσεως, ασβεστούχα χαλικώδη.

Με σπόρο σε σπορείο (καλύτερη εποχή ο Αύγουστος)

Με παραφυάδες

Με μοσχεύματα (ο πιο δαπανηρός)

Η μεταφύτευση από τα
σπορεία του Αυγούστου
γίνεται τον Οκτώβριο-Νοέμβριο. Από σπορεία του φθινοπώρου η μεταφύτευση γίνεται την άνοιξη.

Από παραφυάδες του φθινοπώρου ή της άνοιξης η μεταφύτευση γίνεται αμέσως στο χωράφι.

Η καλύτερη εποχή μεταφύτευσης είναι το
φθινόπωρο. Γίνεται με το χέρι ή τις καπνοφυτευτικές μηχανές σε γραμμές που απέχουν 50-60εκ.
και επί των γραμμών 30-40εκ.

Είναι απαραίτητη η
λίπανση (Νοέμβριο) με 30 κιλά φωσφορική αμμωνία και η
καταπολέμηση των ζιζανίων.

Η καλύτερη φάση συγκομιδής είναι κατά την πλήρη άνθηση του (Ιούνιος).

Εφόσον προορίζεται για αιθέριο έλαιο μετά την κοπή προωθείται για απόσταξη.

Για ξηρή δρόγη, μετά την ξήρανση αποθηκεύεται.

Η μέση στρεμματική απόδοση
κυμαίνεται σε 700- 800 κιλά χλωρό χόρτο ή 200 κιλά περίπου σε ξηρή δρόγη.

Με δεύτερη κοπή (Αύγουστος)
υπάρχει συμπληρωματική παραγωγή 30%.

Χρησιμοποιείται η ξηρή
δρόγη και το αιθέριο έλαιο
στην βιομηχανία τροφίμων.

Περιέχει ‘θυμόλη’ με ισχυρές αντισηπτικές ιδιότητες.

Επίσης στην αρωματοποιία, ποτοποιία.

Αναφέρεται ως αντισηπτικό, αποσμητικό, τονωτικό, χωνευτικό, σπασμολυτικό.

Κάππαρη

(Capparis spinosa)

Οικογένεια: Capparaceae

Είναι πολυετής θάμνος με μικρά αγκάθια και βλαστούς που διακλαδίζονται και
απλώνονται στο έδαφος και
άνθη μεγάλα και λευκά
που φύονται μεμονωμένα.

Στην Ελλάδα αυτοφύεται
σε πολλά μέρη (κυρίως
νησιά) σε πετρώδεις και
βραχώδεις τοποθεσίες.

Με σπόρο σε σπορείο
(εγκατάσταση τον Φεβρουάριο το 5% φυτρώνει σε 2-3 μήνες)

Με μοσχεύματα διαμέτρου >1.5εκ. (ποσοστό ριζοβολίας
50%)

Η μεταφύτευση γίνεται σε χωράφι καλά οργωμένο και
απαλλαγμένο από ζιζάνια.

Οι αποστάσεις των φυτών μεταξύ των γραμμών όσο και επί των γραμμών είναι 2.0-
2.5μ. (160-250 φυτά/στρέμμα).

Απαραίτητες εργασίες μετά τη φύτευση η καταπολέμηση των
ζιζανίων και των εντόμων, το κλάδεμα και εάν είναι δυνατόν η λελογισμένη λίπανση.

Σον 3ο χρόνο βρίσκεται στην πλήρη παραγωγή

Η καρποφορία διαρκεί από Μάιο-Αύγουστο.

Γίνονται 9-12 συλλογές και
διαχωρισμός των μπουμπουκιών ανάλογα με το μέγεθος.

Χρησιμοποιείται σαν λαχανικό ή άρτυμα.

Αναφέρεται ότι οι φλοιοί
των ριζών χρησιμοποιούνται
εναντίον της υδρωπικίας, αναιμίας, ατονίας, αρθρίτιδας.

Σα ‘μπουμπούκια’ θεωρούνται ως διουρητικά,
αντιαρτηριοσκληρωτικά.

Κορίανδρος

(Coriandrum sativum)

Οικογένεια: Apiaceae

Πολυετής πόα.

Καλλιεργείται κυρίως για
τον καρπό της (σφαιρικός,
εύοσμος) και υπάρχουν ποικιλίες τόσο
μεγαλόκαρπες όσο και μικρόκαρπες.

Αντέχει στο ψύχος όσο και
στη ζέστη και τη ξηρασία.

Καταλληλότερες περιοχές
για την καλλιέργεια του
θεωρούνται οι πεδινές και
ημιορεινές με ελαφρά και γόνιμα εδάφη

Με σπόρο

Σπέρνεται το φθινόπωρο
στο χωράφι (Οκτώβριο-Νοέμβριο) ή την άνοιξη
(Μάρτιο) με το χέρι ή με
μηχανές σε γραμμές
που απέχουν 30-40εκ.
μεταξύ τους (απαιτούμενη ποσότητα 2.5-3.5 κιλά με το χέρι ή 1.5-2.0 κιλά με μηχανές).

Στις καλλιεργητικές
φροντίδες λογίζονται η
προετοιμασία του χωραφιού (όργωμα, δισκοσβάρνισμα κλπ) και η καταπολέμηση
ζιζανίων (σκαλίσματα ή
ζιζανιοκτονία).

Συγκομίζεται τον Ιούνιο (στάδιο ωρίμανσης των
καρπών).

Η συλλογή γίνεται με
το χέρι ή με χορτοκοπτικά.

Αποξηραίνονται και εν συνεχεία αλωνίζονται.

Η στρεμματική απόδοση σε καρπό ανέρχεται σε 50- 100 κιλά και σε μερικές περιπτώσεις 200 κιλά.

Η περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο κυμαίνεται από 0.4-1.2%.

Χρησιμοποιείται (ο
καρπός) ως άρτυμα και
στον αρωματισμό ποτών
στην βιομηχανία τροφίμων.

Το αιθέριο έλαιο στην αρωματοποιία.

Θεωρείται χωνευτικό,
σπασμολυτικό.

Κρόκος

(Crocus sativus)

Οικογένεια: Iridaceae

Είναι φυτό από το οποίο παράγεται ένα από τα
ακριβότερα μπαχαρικά, το
σαφράν, το οποίο προέρχεται από τον ύπερο του άνθους του φυτού.

Ευδοκιμεί σε ποικίλες
κλιματολογικές συνθήκες
και σε διαφορετικά
υψόμετρα σε στραγγερά
και αμμώδη εδάφη που
δεν έχουν πολύ ασβέστιο.

Από την άνοιξη μέχρι τον
Σεπτέμβριο βρίσκεται σε
λήθαργο και αντέχει τόσο
σε υψηλές όσο και σε
χαμηλές θερμοκρασίες.

Οι βροχές της άνοιξης
βοηθούν την ανάπτυξη των βολβών και του
Αυγούστου-Σεπτεμβρίου την ανθοφορία.

Με βολβούς που
αναπαράγονται κάθε χρόνο από τις παλαιότερες φυτείες.

Φυτεύεται κυρίως τον Μάιο-Ιούνιο. Μερικές φορές μπορεί να φυτευτεί Αύγουστο- Σεπτέμβριο.

Για κάθε στρέμμα
χρειάζονται 200-250 κιλά βολβοί.

Φυτεύεται σε γραμμές
(αυλακιές) βάθους 15- 20εκ. που απέχουν μεταξύ τους 20 25εκ. και επί των γραμμών 10-12εκ.

Καλλιεργητικές φροντίδες: προετοιμασία χωραφιού (2 οργώματα) μετά την φύτευση
επεμβαίνουμε τον δεύτερο, τρίτο χρόνο για φρεζάρισμα, ισοπέδωση το καλοκαίρι και
βασική λίπανση (4-4-4) τον Σεπτέμβριο και επιφανειακό (3-5 μονάδες αζώτου) την
άνοιξη και καταπολέμηση των ζιζανίων (σκαλίσματα) από Νοέμβριο-Φεβρουάριο.

Ανθίζει συνήθως τον Οκτώβριο και σε θερμές περιοχές τον Σεπτέμβριο. Διαρκεί περίπου ένα μήνα.

Η ποιότητα διασφαλίζεται με την γρήγορη συλλογή των ανθέων τις πρωινές ώρες σε θερμοκρασίες 14-180C και
συννεφιασμένο καιρό.

Η μέση στρεμματική απόδοση κυμαίνεται από 0.7-1.0 κιλό (στίγματα).

Χρησιμοποιούνται τα στίγματα του υπέρου που έχουν χρωστικές, φαρμακευτικές και αρωματικές ιδιότητες.

Θεωρείται ως τονωτικό της
όρεξης και καταπραϋντικό

Χρησιμοποιείται ως αρτυματικό και για χρωματισμό τροφίμων.

Κύμινο

(Cuminum cyminum)

Οικογένεια: Apiaceae

Είναι ετήσιο, ποώδες και
μικρού μεγέθους φυτό. Σα
φύλλα του είναι πολυσχιδή
και τα άνθη λευκά ή
ρόδινα. Οι αποξηραμένοι
καρποί είναι λεπτοί,
επιμήκεις, ωοειδείς,
καστανοκίτρινοι με βαρύ
άρωμα.

Ευδοκιμεί σε περιοχές με
πολύ ήπιο κλίμα (νότιες
και νοτιοδυτικές) με
αμμοπηλώδη και καλώς
αποστραγγιζόμενα εδάφη μέσης ή μεγάλης
γονιμότητας. 

Παλαιότερα καλλιεργήθηκε σε
περιορισμένη έκταση στη Χίο.

Με σπόρο στα πεταχτά (με το χέρι)

Σε γραμμές (με μηχανές).

Την άνοιξη σε γραμμές που απέχουν μεταξύ τους 40-50εκ. σε καλά προετοιμασμένο χωράφι (στο ρώγο).

Απαιτούμενη ποσότητα 1.5 κιλά με το χέρι και 0.5-1.0 κιλό με μηχανή σποράς.

Καλλιεργητικές φροντίδες: απαραίτητη η πλήρης καταστροφή των ζιζανίων (σκαλίσματα, βοτανίσματα, ζιζανιοκτονία).

Τα ποτίσματα τον Ιούνιο, Ιούλιο ευνοούν την καλλιέργεια (3-4 ποτίσματα είναι αρκετά).

100-120 ημέρες από την σπορά συνήθως συλλέγεται όταν αρχίζει η ξήρανση των
φυτών.

Θερίζονται, αφήνονται
για ξήρανση και στη συνέχεια αλωνίζονται

Η παραγωγή σε καρπό ανέρχεται σε 50-100 κιλά/στρέμμα.

Χρησιμοποιείται ως καρύκευμα.

Θεωρείται σαν ευστόμαχο,
αντιδιαρροϊκό και εναντίον
της δυσεντερίας.

Λεβάντα

(Lavandula angustifolia)

Οικογένεια: Lamiaceae

Είναι πολυετές φυτό, φρυγανώδες και πολύκλαδο με όρθιους βλαστούς που φύονται από τη βάση Περιλαμβάνονται 30 περίπου είδη.

Αναπτύσσεται σε ξηρικές συνθήκες αξιοποιώντας ορεινές και ημιορεινές περιοχές

Οι κατάλληλες εδαφοκλιματικές συνθήκες εξασφαλίζουν την καλή
ποιότητα του αιθέριου ελαίου.

Προτιμότερες οι περιοχές
με βορεινό προσανατολισμό,
ηλιοφάνεια και ξηρούς ανέμους με βροχές 
δυνατόν τον Μάιο-Ιούνιο.
Αξιοποιεί ακόμη και επικλινείς εκτάσεις.

Καταλληλότερα εδάφη θεωρούνται τα ελαφρά
χαλικώδη και ασβεστούχα.

Καλλιεργείται σε διαφορετικά υψόμετρα όπως: Lavandula spica L 0-600μ., L. hybrida Rev. 400-700 μ., L. vera D.C. 600 1300μ.

Πολλαπλασιάζεται με σπόρο σε σπορείο (εγγενώς), με μοσχεύματα (αγενώς) και παραφυάδες (αγενώς).

Τα μοσχεύματα φυτεύονται Αύγουστο-Οκτώβριο ή Μάρτιο-Απρίλιο για να
ριζοβολήσουν.

Οι παραφυάδες ετοιμάζονται με παράχωμα επιλεγμένων
μητρικών φυτών το φθινόπωρο και πάλι την άνοιξη.

Η φύτευση των φυτών
που προέκυψαν ανεξαρτήτως τρόπου γίνεται τόσο το φθινόπωρο (Οκτώβριο-Νοέμβριο) όσο και την
άνοιξη (Μάρτιο-Απρίλιο)
σε γραμμές και αποστάσεις που κυμαίνονται από 1.0x(0.8 1.0)μ. στα μεγάλα υψόμετρα και (1.5-2.0)x(1.0-1.2) μ. για μικρότερα υψόμετρα.

Η καταπολέμηση των
ζιζανίων (σκαλίσματα,
ζιζανιοκτονία) πέρα από
την καλή προετοιμασία του χωραφιού, θεωρείται απαραίτητη.

Η λίπανση (κοπριά ή χημικά λιπάσματα) έχει δώσει καλά
αποτελέσματα.

Η συγκομιδή με καλό και ξηρό καιρό στο στάδιο της άνθησης
εξασφαλίζει μεγαλύτερη ποσότητα αιθέριου ελαίου.

Τον 1ο χρόνο 50 κιλά

Tον 2ο χρόνο 100 κιλά

Τον 3ο χρόνο 200 κιλά

Τον 4ο χρόνο 300- 400κιλά (ανθικά στελέχη)

Χρησιμοποιείται το αιθέριο έλαιο στην αρωματοποιία, σαπωνοποιία.

Τα αποξηραμένα ανθικά
στελέχη χρησιμοποιούνται
σαν αντισκωρικό στις ιματιοθήκες.

Θεωρείται επίσης τονωτικό, αντιασθματικό, αντικαταροϊκό.

Μάραθος

(Foeniculum
vulgare)

Οικογένεια:
Apiaceae

Φυτό μονοετές, διετές ή
πολυετές.

Ευδοκιμεί σε όλες τις περιοχές με καταλληλότερες τις
περιοχές που έχουν ήπιο
μεσογειακό κλίμα και μεσημβρινό προσανατολισμό. Ακατάλληλες οι ορεινές περιοχές με κρύα άνοιξη

Προτιμά εδάφη ασβεστώδη, γόνιμα, πηλώδη ή αμμοαργιλώδη αποστραγγιζόμενα.

Συνήθως καλλιεργείται σε
ξηρικά χωράφια και σπανίως σε ποτιστικά.

Με σπόρο (ο ετήσιος)

Με φυτικά τμήματα βλαστού και ρίζας (ο πολυετής).

Η σπορά γίνεται στο χωράφι το φθινόπωρο (Οκτώβριο-Νοέμβριο) ή
την άνοιξη (Μάρτιο-Απρίλιο).

Η πρώιμη σπορά της άνοιξης αξιοποιεί τις ανοιξιάτικες βροχές με συνέπεια την αύξηση της παραγωγής.

Η σπορά γίνεται με το χέρι (πεταχτά) ή με σπαρτική μηχανή σε γραμμές που απέχουν 40-60εκ.

Απαιτούμενη ποσότητα
σπόρου 0.6- 1.2κιλά/στρέμμα

Απαραίτητη είναι η καλή προετοιμασία του χωραφιού (όργωμα, δισκοσβάρνισμα, κλπ) και η καταπολέμηση
των ζιζανίων (σκάλισμα, ζιζανιοκτονία).

Η συγκομιδή πραγματοποιείται όταν οι περισσότερες ανθοταξίες έχουν ωριμάσει με καρπούς
σκληρούς γκριζοπράσινους
(Ιούλιο).

Η μέση στρεμματική
απόδοση κυμαίνεται σε 100 κιλά για τον ξηρικό και μέχρι
180 κιλά για τον ποτιστικό.

Η απόδοση σε αιθέριο έλαιο
κυμαίνεται από 7- 10% με
περιεκτικότητα σε ανηθόλη 60%.

Ματζουράνα

(Foeniculum vulgare)

Οικογένεια: Apiaceae

Πολυετές φυτό.

Ευδοκιμεί σε περιοχές με
ήπιο κλίμα μάλλον θερμές (παραθαλάσσιες,
νησιωτικές) και σε εδάφη
γόνιμα που αποστραγγίζονται

Έχει απαιτήσεις σε νερό
(2-3 φορές πότισμα το καλοκαίρι).

Με σπόρο σε σπορεία
του φθινοπώρου ή της άνοιξης (6-8m2 σπορείου για 1 στρέμμα αγρού).

Με παραφυάδες από φυτείες μεγαλύτερες του έτους.

Η μεταφύτευση γίνεται νωρίς την άνοιξη (Μάρτιος-Απρίλιος) από τα φθινοπωρινά σπορεία
ή αργά το Μάιο ή το φθινόπωρο (Οκτώβριο-Νοέμβριο) από τα ανοιξιάτικα σπορεία

Για αιθέριο έλαιο όταν τα φυτά βρίσκονται σε πλήρη άνθηση.

Για τα φύλλα μόνο λίγο πριν την άνθηση (Ιούνιο-Αύγουστο).

Η στρεμματική απόδοση σε χλωρό χόρτο κυμαίνεται σε
400-500 κιλά.

Σε ξηρά δρόγη η απόδοση είναι 160- 250 κιλά.

Η ξηρά δρόγη χρησιμοποιείται ως άρτυμα.

Θεωρείται αντισπασμωδικό,
αντινευραλγικό, αντικεφαλαλγικό κλπ.

Το αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται στην φαρμακοποιία, αρωματοποιία, κλπ

Μελισσόχορτο

(Melissa officinalis)

Οικογένεια: Lamiaceae

Είναι πολυετής πόα που
ευδοκιμεί σε ψυχρές ή θερμές περιοχές με καταλληλότερες τις ημιορεινές με ήπιο χειμώνα, δροσερό καλοκαίρι και νότιο προσανατολισμό.

Κατάλληλα εδάφη τα βαθιά, γόνιμα, προσχωματικά που
συγκρατούν λίγη υγρασία.

Με σπόρο σε σπορείο

Με παραφυάδες

Με μοσχεύματα

Το φθινόπωρο από σπορεία του Αυγούστου. Την άνοιξη από σπορεία του φθινοπώρου. Αργά το Μάιο ή το φθινόπωρο από σπορεία της άνοιξης.

Η φύτευση γίνεται σε γραμμές που απέχουν
 60-70εκ. και επί των γραμμών 40-50εκ.

Καλλιεργητικές φροντίδες: λίπανση, καταστροφή ζιζανίων, άρδευση.

Τον 1ο χρόνο από την
φύτευση η συγκομιδή
τον Ιούλιο-Αύγουστο.
Τα επόμενα χρόνια δύο συγκομιδές Ιούνιο και Αύγουστο.

1500-2000 κιλά/στρέμμα σε
χλωρό και 300-400 κιλά σε ξηρό χόρτο.

Το αφέψημα του θεωρείται
τονωτικό, αντισπασμωδικό,
ευστόμαχο, εναντίον ιλίγγων και χρόνιων καταρροών.

Το αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία, φαρμακοποιία, ποτοποιία (παρασκευή ηδύποτων).

Μέντα

(Menta spicata)

Οικογένεια: Lamiaceae

Είναι ποώδες, πολυετές
φυτό.

Καλλιεργείται τόσο σε θερμές όσο και σε ψυχρές περιοχές, με καταλληλότερες αυτές που έχουν εύκρατο κλίμα και δροσερό καλοκαίρι.

Κατάλληλα εδάφη τα μέσης συστάσεως, πλούσια, βαθιά,
αποστραγγιζόμενα καλά και αρδευόμενα και όχι όξινα (pH=6-7.5).

Με ριζώματα που παίρνουμε από παλαιότερες φυτείες (1
στρέμμα παλαιάς φυτείας αποδίδει ριζώματα για 5-7
στρέμματα).

Με μοσχεύματα (Μάιο) τα οποία ριζοβολούν εντός 4 εβδομάδων.

Καλύτερη εποχή μέσα Νοεμβρίου.

Η φύτευση γίνεται με ειδικές φυτευτικές μηχανές.

Χρειάζονται 150-200 κιλά
ριζώματα/στρέμμα.

Καλλιεργητικές φροντίδες: λίπανση (5- 6N, 7-9P, 10-15K),
καταπολέμηση ζιζανίων
(σκαλίσματα, βοτανίσματα,
ζιζανιοκτονία) και συχνά
ποτίσματα ανάλογα με τη σύσταση του εδάφους.

Για αιθέριο έλαιο συγκομίζεται στην πλήρη άνθηση (Ιούλιο) και δεύτερη κοπή τον Σεπτέμβριο για ξηρή δρόγη μόνο

Όταν προορίζεται για ξηρή δρόγη συγκομίζεται πριν την
άνθηση σε τρία χέρια (Ιούνιο, Ιούλιο, Αύγουστο).

Οι αποδόσεις για αιθέριο έλαιο φθάνουν τα 1500- 2000 κιλά χλωρό χόρτο.

Για ξηρή δρόγη 250-300 κιλά

Η ποσότητα αιθέριου ελαίου
ανέρχεται σε 6-7 κιλά/στρέμμα

Ως αφέψημα θεωρείται ευστόμαχο, αντισπασμωδικό.

Το αιθέριο έλαιο στην αρωματοποιία, σαπωνοποιία, ποτοποιία, καραμελοποιία, κλπ.

Ρίγανη

Οικογένεια: Lamiaceae

Φυτό πολυετές με γνωστότερα 7 είδη της Ελληνικής χλωρίδας
(Origanum heraclloticum,
O. vulgare, O. mara, O. onites, O. dubium, O. majorana, O. dictamus). Όλα αναπτύσσονται σε ποικίλες κλιματικές συνθήκες.

Καταλληλότερες περιοχές
οι ασβεστολιθικές,
ημιορεινές, με δροσερό
καλοκαίρι.

Σε καλλιέργειες ρίγανης επιβάλλεται εξόντωση
πολυετών ζιζανίων.

Με σπόρο σε σπορεία

Με μοσχεύματα

Με παραφυάδες

Εγκατάσταση σπορείων αρχές Αυγούστου, μεταφύτευση Οκτώβριο-Νοέμβριο.

Εγκατάσταση σπορείων Οκτώβριο-Νοέμβριο, μεταφύτευση την άνοιξη.

Εγκατάσταση σπορείων
Φεβρουάριο-Μάρτιο,
μεταφύτευση Μάιο ή το
φθινόπωρο.

Η φύτευση γίνεται σε γραμμές που απέχουν 50-60εκ. και 30-40εκ. επί των γραμμών.

Καλλιεργητικές φροντίδες: βαθύ καλοκαιρινό όργωμα,
ελαφρότερο και δισκοσβάρνισμα πριν τη
μεταφύτευση. Λίπανση
30-40 κιλά/στρέμμα
φωσφορικής αμμωνίας.
Απαραίτητη η καταπολέμηση ζιζανίων. Σε περιπτώσεις που υπάρχει νερό 1-2 ποτίσματα το καλοκαίρι.

Η συγκομιδή γίνεται κατά την εποχή ανθίσεως η οποία
ποικίλει ανάλογα με το κλίμα και το υψόμετρο.

Χοντροτριμμένο προιόν (ξηρή δρόγη) 80-100 κιλά/στρέμμα τον 2ο χρόνο και 140- 170 κιλά/στρέμμα τον 3ο χρόνο.

Η ξήρανση υπό σκιά εξασφαλίζει ποιοτικότερο προϊόν.

Για εξαγωγή ριγανέλαιου οι
αποδόσεις σε ξηρό χόρτο είναι 350- 380 κιλά ριγανέλαιο το
στρέμμα.

Η ξηρή δρόγη ως άρτυμα
θεωρείται τονωτική, ευστόμαχη, διουρητική,
αποχρεμπτική κλπ.

Το αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται στην
αρωματοποιία, φαρμακοποιία και για την καταπολέμηση ασθενειών φυτών και ζώων.

Σάλβια σκλάρεα

(Salvia sclarea)

Οικογένεια: Lamiaceae

Πολυετής πόα.

Ευδοκιμεί σε ξηρικές περιοχές με ηλιοφάνεια και υψόμετρο >300μ.

Κατάλληλα εδάφη τα μέσης συστάσεως, ασβεστούχα, στραγγερά.

Μπορεί να αξιοποιήσει φτωχές, ορεινές-ημιορεινές
εκτάσεις.

Με σπόρο σε σπορείο και μεταφύτευση στους αγρούς.

Με παραφυάδες από φυτά μεγαλύτερα του έτους

Με μοσχεύματα

Η σπορά γίνεται Οκτώβριο-Νοέμβριο ή Φεβρουάριο-Μάρτιο.

Η φύτευση γίνεται σε γραμμές που απέχουν 60-80εκ. και επί των γραμμών 50-60εκ. με
καπνοφυτευτικές μηχανές.

Καλλιεργητικές φροντίδες: προετοιμασία του αγρού (δύο
οργώματα και ένα δισκοσβάρνισμα), καταπολέμ ση ζιζανίων (με σκαλίσματα ή
ζιζανιοκτόνα), 20-30 κιλά φωσφορικής αμμωνίας Νοέμβριο-Δεκέμβριο.

Η μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο περιέχεται στους ανθοφόρους βλαστούς.

Η συλλογή περιορίζεται μόνο σ’ αυτούς όταν βρίσκονται στο στάδιο της πλήρους άνθησης (Ιούνιο).

Στις θερμότερες περιοχές ξανανθίζει τον Σεπτέμβριο-Οκτώβριο.

Τον 2ο χρόνο οι αποδόσεις φθάνουν το μέγιστο και
συνεχίζεται μέχρι τον 5ο χρόνο.

Η μέση ποσότητα αιθέριου ελαίου ανέρχεται σε 0.1-
0.15% σε χλωρούς ανθοφόρους βλαστούς.

Για το αιθέριο έλαιο που
χρησιμοποιείται στην
αρωματοποιία και σαν
σταθεροποιητής άλλων
αρωμάτων.

Σπάρτο

(Spartium junceum)

Οικογένεια: Fabaceae

Πολυετής θάμνος ύψους 2-4 μ

Αναπτύσσεται σ’ όλες τις κλιματολογικές συνθήκες.

Καταλληλότερες οι περιοχές με ήπιο κλίμα και υψόμετρο μικρότερο των 500 μ., με εδάφη κατά το μάλλον ασβεστούχα (pH=7-8)

Με σπόρο σε σπορείο απ’ όπου τα νεαρά φυτά
μεταφυτεύονται σε πλαστικές σακούλες μέχρι να μεγαλώσουν.

Με παραφυάδες φροντίζοντας να έχουν πολλές ρίζες.

Μεταφυτεύονται στην οριστική θέση στο χωράφι.

Καταλληλότερη εποχή εγκατάστασης στο χωράφι από φθινόπωρο (Νοέμβριος) μέχρι την άνοιξη (Μάρτιο).

Η φύτευση σε λάκκους βάθους 30εκ. σε γραμμές που απέχουν
1.2-1.5μ. και επί των γραμμών 1.0-1.2μ.

Καλλιεργητικές φροντίδες: όλες οι καλλιεργητικές εργασίες που απαιτούνται
(προετοιμασία αγρών,
καταπολέμηση ζιζανίων,
λίπανση, άρδευση όπου υπάρχει νερό).

Τα προϊόντα που αξιοποιούνται από το
σπάρτο είναι τα άνθη
για την παραγωγή
αιθέριου ελαίου με την μορφή κονκρέτας (με διαλύτη
πετρελαϊκό αιθέρα).

Σαν κλωστικό
(βλαστοί) το χρησιμοποιούσαν
παλαιότερα για την κατασκευή χονδρών
σχοινιών, τσουβαλιών κλπ).

Τα άνθη συλλέγονται κάθε μέρα πρωινές ώρες πριν ανοίξουν τελείως.

Για την παραγωγή ενός κιλού
κονκρέτας χρειάζονται 1200
κιλά περίπου ανθέων.

Για το αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία

Παλαιότερα οι βλαστοί για
την παραγωγή ινών φτιάχνοντας τρίχες ή τσουβάλια.

Μελισσοτροφικό φυτό

Θεωρείται ως διουρητικό,
καθαρτικό, εμμηναγωγό,
κατά της λευκωματουρίας
και του ζαχαρώδη διαβήτη.

Τριανταφυλλιά

Οικογένεια: Rosaceae

Πολυετής θάμνος (30 και
πλέον έτη) ύψους 1.5μ. περίπου.

Μπορεί να καλλιεργηθεί σ’
όλες σχεδόν τις περιοχές
της χώρας.

Καταλληλότερες οι ημιορεινές, δροσερές με υψόμετρο 250-500μ. με θερμοκρασίες όχι πολύ κάτω του μηδενός

Εδάφη μέσης συστάσεως,
αμμοαργιλώδη, πλούσια
σε οργανική ουσία, βαθιά
καλά αποστραγγιζόμενα.

Με μοσχεύματα

Με παραφυάδες

Με καταβολάδες

Με εμβολιασμό (ενοφθαλμισμό)

Η φύτευση γίνεται Νοέμβριο-Δεκέμβριο ή
Φεβρουάριο-Μάρτιο ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες
των περιοχών (ψυχρέςθερμές).

Η φύτευση γίνεται σε
γραμμές που απέχουν
1.5-1.8μ. και επί των
γραμμών 1.2-1.4μ. σε
λάκκους βάθους 30-40εκ.

Στην περίπτωση άρριζων
μοσχευμάτων οι αποστάσεις φύτευσης επί των γραμμών 0.5μ. και 3-4 μοσχεύματα σε
κάθε λάκκο.

Στην περίπτωση άρριζων
μοσχευμάτων οι αποστάσεις φύτευσης επί των γραμμών 0.5μ. και 3-4 μοσχεύματα σε
κάθε λάκκο.

Καλλιεργητικές φροντίδες: προετοιμασία χωραφιού (βαθύ όργωμα, ένα ελαφρύτερο και δισκοσβάρνισμα),
καταπολέμηση ζιζανίων
(σκάλισμα, φρεζάρισμα,
ζιζανιοκτονία), κλάδεμα
(αφαίρεση αποξηραμένων βλαστών, γηρασμένων
καχεκτικών, μέρος των
λαίμαργων και τις κορυφές των διατηρούμενων βλαστών), λίπανση
(κάθε χρόνο 5 μονάδες
Ν, Ρ και 3 μονάδες Κ), άρδευση (σε αρδευόμενες περιοχές
κανονικά ποτίσματα).

Η συλλογή πραγματοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια της
ανθοφορίας τμηματικά για 25-30 ημέρες με έναρξη τέλη
Απριλίου στις θερμές περιοχές και τέλη Μαΐου για τις ψυχρότερες.

Μέση απόδοση 500
κιλά άνθη σε τριανταφυλλιές 3
ετών.

Για την παραγωγή ροδέλαιου από τα άνθη των ποικιλιών Rosa damascene, Mill και Rosa centifolia L.

Τα πέταλα χρησιμοποιούνται επίσης για την παρασκευή
ροδοχάχαρης ως καθαρτικό.

Τσάι του βουνού

Οικογένεια: Lamiaceae

Είναι πολυετής πόα.

Αυτοφύεται στην Ελλάδα
σε υψόμετρο >1000μ. και
ασβεστολιθικές εκτάσεις.

Λέγεται και σιδηρίτης. Τα
είδη που παρουσιάζουν
ενδιαφέρον είναι: Sideritis
athoa (βλάχικο), S. clandestine (Σαυγέτου), S. scardica (Ολύμπου), S. raeseri (Παρνασσού), S. syriaca (Κρήτης), S. euboea (Ευβοίας

Με σπόρο σε σπορείο

Με παραφυάδες

Καλύτερη εποχή φύτευσης Οκτώβριος-Νοέμβριος με το χέρι ή φυτευτικές μηχανές σε
γραμμές. Οι αποστάσεις των γραμμών 50-60εκ. και επί των γραμμών 40εκ. Αριθμός φυτών/στρέμμα 4000- 5000.

Καλλιεργητικές φροντίδες: προετοιμασία του χωραφιού (όργωμα, δισκοσβάρνισμα ή και ισοπέδωση όπου είναι
δυνατόν), καταπολέμηση ζιζανίων (σκάλισμα,
ζιζανιοκτονία), λίπανση
(προσεκτική και σε μικρές δόσεις 20κιλά/στρέμμα
φωσφορική αμμωνία).

Η συγκομιδή γίνεται Ιούλιο ή και αργότερα ανάλογα με το
υψόμετρο και στη φάση της πλήρους άνθησης.

Η μέση παραγωγή κυμαίνεται στα 100-150 κιλά ξηρού προϊόντος.

Επιθυμητό το ανοικτό πράσινο χρώμα (καλή ποιότητα).

Χρησιμοποιείται ως αφέψημα και παρουσιάζει αντιφλεγμονώδη,
αντιθρομβωτική,
αντιυπερτασική,
σπασμολυτική,
ηρεμιστική και
αντιοξειδωτική δράση.

Ύσσωπος

(Hyssopus officinalis)

Οικογένεια: Lamiaceae

Πολυετές φυτό

Αναπτύσσεται σε λοφώδεις,
ασβεστολιθικές και σχετικά δροσερές περιοχές.

Κατάλληλα τα εδάφη
μέσης συστάσεως (pH=5.0-
7.5) έως γόνιμα, στραγγερά.

Κυρίως με σπόρο σε σπορεία

Με παραφυάδες

Σπανίως με μοσχεύματα

Από σπορεία του Αυγούστου τον Νοέμβριο, από σπορεία
Φεβρουαρίου –αρχές
Μαρτίου και τέλος από
σπορεία Απριλίου-αρχές
Μαίου όταν τα φυτά έχουν ύψος 8-10εκ. με καπνοφυτευτικές μηχανές σε γραμμές που απέχουν 60-80εκ. και επί των γραμμών 40-50εκ.

Σπουδαιότερες καλλιεργητικές
φροντίδες είναι η καταστροφή ζιζανίων και λίπανση 30 κιλά
περίπου φωσφορική αμμωνία. Η λίπανση το Νοέμβριο.

Στο στάδιο της πλήρους ανθήσεως (Ιούνιο-Ιούλιο).

Προτιμότερη η ξήρανση σε υπόστεγα και διαχωρισμός
φύλλων και ανθέων από τους βλαστούς. Η πλήρης παραγωγή τον 2ο χρόνο.

Τον 1ο χρόνο φύτευσης 20-25
κιλά, τον 2ο χρόνο φθάνει στην πλήρη παραγωγή 300 κιλά περίπου.

Το αιθέριο λάδι (0.8% της
ξηράς δρόγης) χρησιμοποιείται στην
αρωματοποιία, ποτοποιία.

Φασκόμηλο

Οικογένεια: Lamiaceae

Πολυετές φυτό (12-15
χρόνια).

Ευδοκιμεί τόσο σε ψυχρές,
όσο και σε θερμές περιοχές και σε υψόμετρα από 0-1500μ.

Εδάφη μέσης σύστασης, ασβεστούχα, αποστραγγιζόμενα και pH=6.2-6.4. 

Σα κυριότερα είδη είναι:
Salvia pomifera L.  (ελελίφασκος ο
μηλοφόρος), S. gradiflora
L. (ελελ. ο μεγανθής), S. triloba L. (ελελ. ο τρίλοβος), S. officinallis L. (ελελ. ο φαρμακευτικός).

Με σπόρο σε σπορείο (αρχές Αυγούστου η καλύτερη εποχή). Σπορεία εγκαθίστανται και τον Οκτώβριο ή Μάρτιο.

Με σπόρο απ’ ευθείας
στο χωράφι (με το χέρι
ή με σπαρτικές μηχανές).

Με παραφυάδες (από παλιές φυτείες).

Με μοσχεύματα (ριζοβολούν σε 70-75 ημέρες).

Καλύτερη εποχή μεταφύτευσης στο χωράφι το φθινόπωρο (Οκτώβριος-Νοέμβριος) ή νωρίς την άνοιξη (Φεβρουάριο-Μάρτιο) σε γραμμές με καπνοφυτευτικές μηχανές που απέχουν 70-80εκ. και επί των γραμμών 40-50εκ.

Απαραίτητη καλλιεργητική φροντίδα στις φυτείες είναι η
καταπολέμηση των ζιζανίων (σκαλίσματα, ζιζανιοκτονία).

Το αυτοφυές Μάιο, Ιούνιο μέχρι Σεπτέμβριο.

Προτιμότερο το στάδιο της πλήρους ανθίσεως που ποικίλει ανάλογα με την περιοχή (παραθαλάσσια ή ορεινή).

Το καλλιεργούμενο
τον 1ο χρόνο συγκομίζεται άπαξ τα επόμενα χρόνια 2-3
φορές.

Θεωρείται τονωτικό, διεγερτικό του νευρικού
συστήματος, ευστόμαχο,
διουρητικό, αντιβηχικό κλπ.

Χρησιμοποιείται ως αρωματικό σε διάφορα
τρόφιμα (κονσέρβες,
σάλτσες, κλπ) και στην φαρμακευτική.

Xαμομήλι

Οικογένεια: Asteraceae

Είναι ποώδες, μονοετές
φυτό και αυτοφύεται σ’
όλα σχεδόν τα μέρη της
Ελλάδας. Η γνωστότερη
ποικιλία χαμομηλιού είναι
η Chamomilla recutita.

Παλαιότερες προσπάθειες
καλλιέργειας δεν ευδοκίμησαν.

Προσαρμόζεται
περισσότερο σε πεδινές
περιοχές με εύκρατο
κλίμα. Αν και φυτό ξηρικό
είναι επιθυμητή η εδαφική
υγρασία που ευνοεί την
ανάπτυξη του.

Κατάλληλα εδάφη τα
αμμοαργιλώδη με αρκετή
οργανική ουσία.

Κατάλληλα εδάφη τα
αμμοαργιλώδη με αρκετή
οργανική ουσία.

Σε σκιερά μέρη αυξάνεται
η περιεκτικότητα σε
χαμαζουλένιο.

Με σπόρο που σπέρνεται στο χωράφι στα πεταχτά ή με
μηχανές.

Απαιτούμενη ποσότητα
1-2 κιλά/στρέμμα

Για να φυτρώσει ο σπόρος απαιτείται καλό όργωμα και
ψιλοχωμάτισμα καθώς
και κυλίνδρισμα μετά την σπορά.

Κατάλληλη εποχή σποράς το φθινόπωρο (Οκτώβριος-Νοέμβριος). Σπορά την άνοιξη
καταλήγει σε μικρότερη
παραγωγή.

Απαιτούμενη ποσότητα
σπόρου 1-2 κιλά/στρέμμα η οποία ανακατεύεται με τριπλάσια ποσότητα ποταμίσιας άμμου.

Συμβάλλει στην καλύτερη ανάπτυξη ένα τουλάχιστον βοτάνισμα το Φεβρουάριο ή
Μάρτιο ή τη χρήση κατάλληλου ζιζανιοκτόνου.

Συγκομίζεται όταν βρίσκεται στο στάδιο της άνθισης, σε
αντίθετη περίπτωση υποβαθμίζεται η ποιότητα.

Στις συστηματικές καλλιέργειες η συγκομιδή γίνεται τον
Μάιο.

Η μέση στρεμματική
απόδοση ανέρχεται σε 300 κιλά χλωρών ταξιανθιών (συλλογή με ειδικές τσουγκράνες) ή 600-700 κιλά με χορτοκοπτικό γιατί συγκομίζονται τμήματα βλαστών

Η μέση στρεμματική
απόδοση ανέρχεται σε 300 κιλά χλωρών ταξιανθιών (συλλογή με ειδικές τσουγκράνες) ή 600-700 κιλά με χορτοκοπτικό γιατί συγκομίζονται τμήματα βλαστών

Θεωρείται από τα καλύτερα ευστόμαχα και αντιφλογιστικά
αφεψήματα

Γνωστό από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές ιδιότητες του (αντιπυρετικό,
αντινευρολογικό, κλπ)

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
Δ/ΝΣΗ: Π.Α.Π. – ΦΥΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ: ΚΑΠΝΟΥ – ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ